Ontdekkingsreis

Ribera del Duero: wijn met een ziel (deel 1)!

Ribera del Duero is, evenals Rioja, een van de bekendste rode wijnen van Spanje. Het is een bijzondere wijnregio die meer dan de moeite waard is om te bezoeken. Opnieuw mocht ik dit aan den lijve ondervinden tijdens een persreis in het voorjaar van 2023. En opnieuw ben ik onder de indruk van het ‘ruwe’ landschap met weelderige mooie wijngaarden. In vier dagen tijd bezoek ik maar liefst 11 bodega’s. De meest opvallende passeren hier de revue. We proeven veel rood, maar ook de witte wijn Albillo Mayor!

Al eerder schreef ik over Ribera del Duero en in dit verhaal liet ik het licht schijnen over de stad Vallodolid en de volgende vier wijndomeinen (lees hier het totale verhaal):

Jolande bij Pago de Carraovieja
De wijngaarden van Pago de Carraoviejas, met links (in de verte) het kasteel van Protos

Maar tijdens deze trip in 2023 reis ik af naar het prachtige dorpje Peñafiel, en daar logeert onze groep met journalisten drie dagen in het vier-sterrenhotel AF Pesquera, onder de rook van het kasteel Castillo de Peñafiel. Tijdens onze hele reis blijft dit hotel ons thuishonk. En dat is zeker niet verkeerd. Nog nooit eerder had ik zo’n super-de-luxe kamer, compleet met bubbelbad, zithoek en een bed op de bovenverdieping (vide).

Vier-sterrenhotel AF Pesquera in Peñafiel
Vier-sterrenhotel AF Pesquera in Peñafiel

Ribera del Duero: hoog, heet en onweerstaanbaar

De introductie over Ribera del Duero vindt plaats in het gebouw van de Consejo Regulador. Pedro Ballesteres, Master of Wine, is speciaal voor ons overgekomen en vertelt ons alle ins en outs over regio en zijn wijnen.

Presentatie en proeverij met Ballesteres, Master of Wine
Presentatie en proeverij met Ballesteres, Master of Wine

Wijnstreek Ribera del Duero ligt in het noorden van Spanje, onderdeel van regio Castilla Y León, een paar uur rijden ten noorden van Madrid.

Het is nog een vrij jonge wijnstreek, want het gebied kreeg pas in 1982 een eigen Denominación de Origen (DO). Dit is een keurmerk met eisen zoals een alcoholpercentage van 11 % of hoger en een minimaal gehalte (75%) tempranillo-druif oftewel tinto fino zoals het hier heet. In die begintijd startten ze met maar 6 bodegas, waaronder de legendarische Vega Sicilia. Tegenwoordig werken er meer dan 311 wijnmakers en bijna 8.000 druiventelers, verdeeld over een enorme 26.000 hectare. Een wijnregio die zijn weerga niet kent.

Waar ligt Ribera del Duero
Ribera del Duero, onderdeel van Castilla Y León

IJskoude winters, extreem hete zomers

De wijngaarden liggen hoog boven de rivier de Duero, dichtbij de Atlantische Oceaan, en de hoogte varieert van 720 tot 1.100 meter. Ribera ligt dus op een hoog plateau. Het gebied is verdeeld over 3 subregio’s: Valladolid, Burgos en Soria. Er heerst hier een droog extreem klimaat: ijskoude winters, en zomers, zo heet dat ze het ‘zonnehel’ noemen. Daarnaast is er ook een groot verschil in dag- en nachttemperatuur. Maar geloof het of niet, dat enorme temperatuurverschil tussen dag en nacht is net wat ze nodig hebben. Het helpt de druiven om volle en complexe aroma’s te ontwikkelen.

Want de Ribera del Duero wijnen zijn niet zomaar wijnen, ze zijn topklasse, en de productie is beperkt. Elke fles zit vol innovatie en toewijding, en geloof me, dat proef je!

 

DAG 1

Montebaco: terroir is het uitgangspunt

Het eerste huis, Bodegas Montebaco, dat we bezoeken is meteen is een zeer bijzonder huis. Het ligt in een uithoek, op een van de hoogste plateau’s van Ribera del Duero, tussen Valbueno en Pesquera de Duero in de subregio Vallodolid.

Het landgoed van Montebaco ligt eenzaam en afgelegen in een licht heuvelachtig landschap. Groene en gele vlakten wisselen elkaar af met af en toe een veld rode klaprozen. Dit is het eindpunt van de Ribera del Duero-regio. Maar je merkt totaal niet dat je zo hoog zit.

Bodega Monte baco ligt hoog op een plateau
Bodega Montebaco ligt hoog op een plateau: in de verte ligt het domein

Ver van de bewoonde wereld

In vroeger tijden was dit een aparte gemeenschap met een eigen school en kerk. Kleine arbeiders-woninkjes lagen rondom de boerderij, want alles was ver van de bewoonde wereld. In die tijd verbouwden ze tarwe en was Montebaco een belangrijke veeboerderij.

Pas in de jaren tachtig stapten ze over naar wijnbouw. Sinds de oprichting heeft Montebaco altijd een duidelijke visie gehad om hoogwaardige wijnen te maken met respect voor de natuur en de lokale terroirs. De wijngaarden liggen op een minimale hoogte van 900 meter met een bodem van vooral limestone en klei. Al deze elementen zorgen voor de ontwikkeling van een verfijnd smaakprofiel in de wijn. Ze werken voornamelijk biologisch, maar dit is niet zichtbaar op de etiketten.

Ze maken ca. 300.000 flessen per jaar, geproduceerd onder leiding van de beroemde oenoloog César Muñoz.

Ribera del Duero Monte baco
De geproefde wijnen van Montebaco

Crianza 1994: fris en levendig!

Na een fantastische rit door de wijngaard en een kort bezoek aan de historische kapel, volgt de proeverij. We proeven 4 wijnen: Montebaco de Finca 2019, Montebaco Selection Especial 2016, Montebaco Parcela Caranorte 2020 en een gekaraffeerde Montebaco crianza 1994.

Ribera del Duero Montebaco
Montebaco 1994!

Mijn favoriet is de Selection Especial; gemaakt van tinto fino afkomstig van diverse percelen en gerijpt op speciaal geselecteerde vaten (80% Frans). Het is een klassieke stijl met zachte aandronk en frisse zuren en een mooie structuur. Alcohol van 14% is misschien hoog, maar is niet voelbaar.

Bijzonder om te proeven is de eerste wijn van het huis uit 1994. Hij staat al gedecanteerd voor ons klaar. Opvallend fris van smaak, maar zacht. Tannines zijn nog steeds licht aanwezig. Prachtig ontwikkeld! We voelen ons vereerd!
Importeur: Nipius Latin Wines

 

Albillo Mayor van López CristobalVerborgen witte schat: Albillo Mayor
Heb je ooit gehoord van de witte wijn gemaakt van het druivenras Albillo Mayor? Ik niet, tot nu. Hoewel Ribera del Duero beroemd is om zijn rode wijnen, heeft het ook deze verborgen witte parel. Sinds 2019 mag hier, onder noemer van Ribera del Duero, een witte wijn gemaakt worden van de inheemse druif Albillo Mayor. Dit druivenras werd voorheen alleen gebruikt in de blend, om de rode wijnen een wat frisser karakter te geven. Maar nu is er ook een witte wijn. Deze witte wijn wordt op dit moment nog maar in beperkte oplage gemaakt. Dat maakt hem bijzonder en exclusief. Ook de prijs is aan de hoge kant. Je betaalt zeker € 20 euro voor zo’n fles. De wijn heeft een zachte gouden kleur en zit vol aroma’s van wit fruit, bloemen en subtiele kruidige tonen. Hij is rijk, vol, en toch verfrissend – een echte verrassing voor witte wijnliefhebbers.

Carmelo Rodero: modern jong bedrijf wint vele prijzen

In het hart van de betoverende wijnregio Ribera del Duero, in de subregio Burgos, bevindt zich de bodega van Carmelo Rodero.  Het is een echt familiebedrijf, opgezet door vader Carmelo Rodero. De eerste vintage van hun wijn was in 1991.  Tegenwoordig werkt Carmelo samen met zijn dochter Beatriz, die de rol van wijnmaker op zich heeft genomen, terwijl haar zus Maria zich bezighoudt met financiën en de PR. Samen creëren ze prachtige Spaanse wijnen met een subtiele Bordeaux touch.

Ribera del Duero Bodega Carmelo Rodero
Bodega Carmelo Rodero

Eerst tarwe, daarna wijn

Vroeger verbouwde de familie tarwe, wat meer opbracht dan wijn, waardoor ze de wijngaarden konden opzetten, een proces dat minimaal 5 jaar duurt. In de beginjaren verkochten ze hun druiven aan gerenommeerde wijnmakers zoals Pesquera, Protos en Vega Sicilia. In de jaren tachtig begon Carmelo stap voor stap zijn eigen wijnen te produceren, wat uiteindelijk resulteerde in de eerste eigen oogst in 1991.

Ingenieus draaisysteem

Tegenwoordig produceren ze jaarlijks ongeveer 1 miljoen flessen wijn, waarvan 80% bestemd is voor de Spaanse markt. De bodega heeft een moderne aanpak, waarbij alle inkomsten opnieuw worden geïnvesteerd. Ze hebben zelfs een patent op een bijzonder draaisysteem voor het vullen van de tanks met behulp van zwaartekracht, waardoor ze grootschalig kunnen werken.

Ribera del Duero bij Bodega Carmelo Rodero
Ingenieus systeem om de tanks te vullen

Hun wijnkelder herbergt maar liefst 4000 Franse eikenhouten vaten, waarvan jaarlijks de helft wordt vervangen. De opslag van de flessen vormde echter een uitdaging, waardoor ze een extra etage hebben moeten creëren.

Carmelo Rodero en zijn dochters werken met passie en toewijding aan hun wijnen. Het resultaat is een modern wijnbedrijf dat hoge volumes produceert, maar tegelijkertijd de traditionele elementen van het wijnmaken in ere houdt. De bodega straalt een gevoel van harmonie en toewijding uit, en hun wijnen zijn een eerbetoon aan de prachtige tradities van de Spaanse wijnbouw.

Proeverij op het terras

Na een uitgebreide rondleiding is het tijd om de wijnen uitgebreid te proeven. En dat gebeurt op een prachtige plek; de tafels staan klaar op het  terras in de schaduw met uitzicht op de wijngaarden. Ook papa Carmelo komt nog even een hand geven. Maar de hele proeverij wordt gepresenteerd door dochter Maria.

Ribera del Duero Carmelo Rodero
Proeverij op het terras met uitzicht op de wijngaarden van Carmelo Rodero

We proeven vier wijnen: Crianza 2020, Reserva 2019, TSM 2019 en de Pago de Valtarreña 2020.
De eerste twee wijnen bestaan hoofdzakelijk uit tempranillo met een klein percentage cabernet sauvignon. De TSM is een modern concept waarbij ook nog 5% merlot is toegevoegd (iets meer Bordeaux-stijl). Alleen de Pago de Valtarreña bestaat uit 100% tempranillo en is een single vineyard! Allemaal hele mooie wijnen die vooral rijk en vol van smaak zijn. Mooie balans!

Tot slot een mooie lunch met gebakken bloedworst en geroosterde lamskoteletten. Erbij een TSM 2021 en een magnum Carmelo Reserva 2017.
Carmelo Rodero wordt geïmporteerd door Les Généreux. De Carmelo Reserva is ook te koop in Nederland bij o.a bij Best of Wines. Prijs: € 41,08

 

Ook bezocht: 

Bodegas López Cristóbal zoekt naar balans

López Cristobal Ribera del Duero
Eigenaar Galo López geeft uitleg over zijn wijngaarden

Bodegas López Cristóbal ligt in de subregio Burgos. Hier worden we ontvangen door de enthousiaste eigenaar Galo, de zoon van Santiago López, de oprichter. Het bedrijf is vernoemd naar zijn ouders. Het is de samenvoeging van twee achternamen (López van Santiago en Cristóbal van Lola, zijn moeder). Voorheen was het een boerderij en verkocht zijn vader de druiven aan anderen.

López Cristobal Ribera del Duero
Bij López Cristobal proeven ook witte Albillo Mayor (l)

Tegenwoordig bezitten ze 21 wijngaarden (totaal 80 ha). Alle druiven worden per perceel apart gevinifieerd. Daarna volgt de blending. Galo doet dit om de ontwikkeling per perceel goed te kunnen volgen. Zijn focus ligt op wijn produceren met balans.
Importeur: Sligro Food Group

 

Pagos del Rey: de allergrootste

Bodega Pagos del Rey is een indrukwekkend modern bedrijf, gesitueerd in een spectaculair gebouw van beton en glas. Hun filosofie luidt: excellent wines with great value for money!

Pagos del Rey Ribera del Duero
Pagos del Rey Ribera del Duero

Oorspronkelijk is het een familiebedrijf, geleid door de familie Solís.  Pas sinds 2002 zijn ze bezig in Ribera del Duero, maar ze bezitten ook bodegas in Rioja en Rueda. In Ribera zijn ze nu de allergrootste. De familie Solís heeft momenteel 70 hectare aan wijngaarden in eigendom, maar werkten samen met zo’n 450 boeren die de druiven aanleveren (in totaal 1.600 hectare). Ze produceren 10 miljoen liter wijn per jaar. Een levensgrote sculptuur van godin Ariadne hangt in de productiehal.
Importeur: Albert Heijn.

 

Kaart Ribera del Duero mapa-bodegas-ribera_