Als we aan de Italiaanse wijnregio Piemonte denken, dwalen onze gedachten bijna automatisch af naar Barolo, Barbaresco en de majestueuze druif Nebbiolo. Toch schuilt er, aan de noordrand van het Barolo-gebied, een druif die al eeuwenlang haar eigen weg gaat: Verduno Pelaverga. Licht van kleur, verfijnd aromatisch en uitgesproken floraal; een wijn die fluistert in plaats van schreeuwt.
Tijdens een bijzondere masterclass in het najaar 2025, verzorgd door de Italiaanse wijnexpert Fred Nijhuis in samenwerking met Verduno e Uno, stond deze zeldzame druif volledig in de schijnwerpers.
Restaurant De Watertoren: locatie met uitzicht en smaak
De workshop/masterclass vindt plaats op de bovenste verdieping van Restaurant De Watertoren in Utrecht. Deze unieke culinaire pleisterplaats is gevestigd in een iconische watertoren die inmiddels 10 jaar bestaat als restaurant. Bovenin geniet je van een spectaculair panoramisch uitzicht over de stad, een setting die perfect aansluit bij bijzondere proeverijen zoals de Verduno Pelaverga masterclass.
We proeven maar liefst 16 rode wijnen, afkomstig van alle producenten die in en rond het dorpje Verduno deze elegante ‘Verduno Pelaverga’ maken.
Zeldzaam binnen Piemonte
Binnen de wijnregio Piemonte is de Verduna Pelaverga-druif een kleine speler. Op dit moment is er zo’n 30 ha aan wijngaarden, goed voor ongeveer 200.000 flessen per jaar. Ter vergelijking: Nebbiolo domineert hier al eeuwen en daarvan worden er maar liefst 14,2 miljoen flessen Barolo per jaar geproduceerd.
Verduno: bloemrijke heuvels aan de rand van Barolo
De naam Verduno Pelaverga is van Keltische oorsprong en betekent letterlijk ‘bloemrijke heuvel’. De wijngaarden liggen in en rondom de gemeente Verduno, een van de elf officiële Barolo-dorpen. Het dorp zelf ligt hoog op een heuvel, op zo’n 381 meter boven zeeniveau. Rondom Verduno ontvouwen de wijngaarden zich als een natuurlijk amfitheater, met een overwegend oost- tot zuidoostelijke expositie.
De bodem is oud en vruchtbaar en wordt gekenmerkt door gipsaders. Juist deze bodemstructuur blijkt ideaal voor de Pelaverga-druif, maar is minder geschikt voor Nebbiolo. Een van de meest geroemde percelen is Montelefiero, dat ooit werd bekroond met de maximale score. En dat is een zeldzaamheid voor zo’n lichte, elegante wijn.
In het dorp zelf zijn 9 wijnhuizen actief; nog eens 8 producenten werken elders met Pelaverga-druiven uit Verduno.
Pelaverga: druif of wijn?
Zoals bij Bonarda, Trebbiano en Greco, is ook Pelaverga een naam die verwarring kan scheppen. Er bestaan namelijk twee druivenrassen met ongeveer dezelfde naam:
- Pelaverga Grosso: dit is een druif, vooral aangeplant rond Saluzzo en de Bronda-vallei. Hij heeft grotere bessen, aroma’s van zwarte bes en witte peper, laag alcohol (vaak rond 10%) en is de basis voor Collina Torinese DOC Cari.
- Verduno Pelaverga: dit is een wijn, gemaakt van Pelaverga Piccolo, exclusief uit de omgeving van Verduno. De Pelaverga Piccolo is kleiner, aromatischer en expressiever, en dát is waar Verduno beroemd om is.
Bijna uitgestorven, bijna vergeten
In de jaren ’60 en ’70 stond Pelaverga Piccolo op het punt te verdwijnen. In 1972 plantte Gabriella Burlotto van Castello di Verduno de eerste percelen aan die uitsluitend uit Pelaverga bestond, in de Sarmassa-wijngaard. In samenwerking met wijnschrijver Luigi Veronelli en universiteiten uit Turijn en Milaan werden diverse klonen getest en geselecteerd. Dankzij dit pionierswerk kreeg Verduno Pelaverga in 1995 een eigen DOC.
Karakter van Verduno Pelaverga
Verduno Pelaverga is een licht rode wijn gemaakt op het fruit, bedoeld om jong te drinken (1–3 jaar) en gevoelig voor oxidatie. Houtlagering past er zelden bij; reductieve vinificatie des te meer. Wat kun je verwachten als je deze wijn koopt?
Typische kenmerken:
- Licht en transparant van kleur, vaak met violette tinten
- Aromatisch en floraal: rozenblaadjes, lavendel
- Specerijen: kaneel, kruidnagel, witte en groene peper
- Frisse zuren, lichte structuur, minimaal 13% alcohol
- Elegant, vederlicht; soms vergeleken met trousseau uit de Jura of een Vernatsch uit Alto Adige
Kort samengevat; een soort nebbiolo light, maar dan met een geheel eigen identiteit.
Vergelijking met Vernatsch (Schiava) uit Alto Adige
Een interessante parallel kan worden getrokken tussen Verduno Pelaverga en Vernatsch (ook wel Schiava) uit de Italiaanse streek Alto Adige. Beide druiven staan bekend om hun lichte kleur, verfijnde structuur en uitgesproken doordrinkbaarheid. Het zijn wijnen die niet imponeren met kracht, maar juist verleiden met elegantie. Net als Pelaverga levert Vernatsch transparante, fruitgedreven wijnen op met frisse zuren en zachte tannines, vaak bedoeld om jong te drinken en bij voorkeur licht gekoeld te serveren.
Toch zijn de verschillen duidelijk. Waar Vernatsch vooral draait om sappig rood fruit (kers, aardbei) en een milde kruidigheid, heeft Verduno Pelaverga een uitgesprokener florale en peperige signatuur met tonen van rozenblaadjes, lavendel en witte peper. Pelaverga heeft doorgaans ook iets meer alcohol en spanning, terwijl Vernatsch vaak nog lichter en speelser is. Zie Pelaverga als de aromatische, kruidige neef van Vernatsch: beide ideaal voor lunch, lichte gerechten en ontspannen momenten aan tafel, maar elk met een duidelijk eigen terroir-stempel en karakter.
Mijn top 4
Na de uitgebreide uitleg van Fred gaan we individueel aan de slag om alle 16 wijnen te proeven. Dat is een hele klus. En er is groot verschil. Mijn favorieten zijn:
Gian Luca Colombo, Verduno Pelaverga DOC, 2024- 100% Pelaverga van wijngaard in Roddi op 220 m- Expositie: zuid tot zuid-oost- Gisting en weking van 22-30 dagen in RVS- Lagering van enkele maanden in terracotta- Alc. 13,5%.
Proefnotitie: hij is zacht, rijk en breed van smaak. Met een mooie frisse afdronk en een klein bittertje. Te koop bij Eck en Maurick. Prijs € 29,95
Ramello, Verduno Pelaverga DOC, 2023- 100% Pelaverga- Trossen ontsteeld- Gisting en weking van 10-12 dagen in cementen cuves- Lagering tot botteling in maart.- Alc. 13,5%.
Proefnotitie: deze Pelaverga is wat donkerder van kleur. In de smaak zacht, met rijpe fruitaroma’s en diepgang.
Sordo Giovanni, Verduno Pelaverga DOC, 2023- 100% Pelaverga van wijngaard (30 jaar) op 220 m- 4400 pl/ha, Guyot gesnoeid, expositie zuid tot west- Gisting en weking van 10-12 dagen in RVS op 27°-28° C- Lagering van 6 maanden in RVS- Alc. 13,5%.
Proefnotitie: deze wijn heeft een opvallende kruidige neus. Met mooie zuren en een verfijnd karakter. € 32,50
Bel Colle, Verduno Pelaverga DOC, 2024- 100% Verduno Pelaverga- Na ontstelen, gisting en weking van 6-8 dagen in RVS- Lagering van 6 maanden sur lie in RVS- Alc. 13%.
Proefnotitie: wat donkerder van kleur. Veel frisse zuren, kruidig en fruitig. Wat lichte tannine zorgt voor body.
Te koop bij Crivino. Prijs € 16,-
Aan tafel: zo drink je Pelaverga
Pelaverga is bij uitstek een lunch- en borrelwijn. Serveer hem licht gekoeld en combineer met gerechten waar zijn peperige frisheid tot leven komt. Tijdens de masterclass serveert restaurant De Watertoren ook een aantal mooie culinaire gerechtjes, zoals een ceviche van coquille met hazelnoten, Opperdoezer aardappel met paling en watercress, Entrecôte met kool en een saus van kardemom en Beurre noisset-ijs met truffel. Maar thuis kun je het ook eenvoudiger houden. Combineer dan met bijvoorbeeld carne crudo (oftewel charcuterie), risotto met tomaat en paddenstoelen of een vitello tonnato.
Klein, zeldzaam en onweerstaanbaar
Met slechts 20 hectare en een handvol producenten is Verduno Pelaverga een wijn voor fijnproevers die graag buiten de gebaande paden treden. Geen krachtpatser, maar een verfijnde verleider. Een wijn die past bij lange lunches, goed gezelschap en het idee dat groots genieten soms juist in het kleine zit.
Wie Piemonte écht wil begrijpen, moet niet alleen Nebbiolo drinken, maar ook eens een glas Verduno Pelaverga inschenken.
Ontdek de perfecte wijn bij elk gerecht met ons GRATIS e-book!
Download 'm nu!
Ben jij ook een liefhebber van wijn en lekker eten, maar weet je niet altijd welke wijn het beste bij je gerecht past? Dan hebben wij iets speciaals voor jou! Ons gratis e-book “Welke wijn bij welk gerecht?” is jouw ultieme gids voor het vinden van de perfecte wijn-spijs combinaties.
Download 'm direct!