Denk je aan Sauvignon Blanc, dan komen al snel stuivende aroma’s van citrus, kruisbes en buxus naar boven. Maar krijg je Ronco del Gnemiz Sauvignon Blanc in het glas, dan gebeurt er iets heel anders. Dit is Sauvignon Blanc van een andere orde: krachtig en intens, maar tegelijkertijd met een opvallend fluweelzachte aandronk. Mijn conclusie na het proeven? Misschien wel de allerlekkerste Sauvignon Blanc die ik ooit heb gedronken.
Dit kleine familiedomein in Friuli, Noord-Italië, heeft een bijzondere voorliefde voor Sauvignon Blanc. Ze maken maar liefst zes verschillende Sauvignons, allemaal afkomstig van afzonderlijke wijngaarden. Geen simpele frisse terraswijnen, maar uitgesproken gastronomische wijnen die prachtig laten zien wat terroir kan doen.
Ronco del Gnemiz: klein familiedomein in Friuli
Ronco del Gnemiz ligt in San Giovanni al Natisone, in de Colli Orientali del Friuli, niet ver van Rosazzo. Het is een zeer klein familiedomein van maar 10 hectare groot.
Het wijnhuis werd in de jaren zestig gekocht door Jacopo Palazzolo, de vader van Serena. Hij was accountant van beroep en kocht de heuvel aanvankelijk om er te wonen én zijn eigen wijn te maken. Wijn die hij onder andere rond kerst als cadeau kon geven aan zijn klanten. Vanaf het begin van de jaren tachtig verschenen de eerste wijnen onder de naam Ronco del Gnemiz op de markt. Eerst wit, daarna rood.
Tegenwoordig staat Serena Palazzolo aan het roer, samen met haar man Christian Patat, oenoloog, en hun zonen Giovanni, Zeno en Jacopo. Vooral Jacopo koos heel bewust voor het wijnvak: hij studeerde eerst agronomie en daarna oenologie.
De productie is klein: jaarlijks worden slechts ongeveer 15.000 tot 18.000 flessen gemaakt.
Kwaliteit gaat hier duidelijk vóór kwantiteit
Wat betekent Ronco del Gnemiz?
Ook de naam van het wijnhuis vertelt iets over de streek. Ronco betekent in het Friulisch ‘heuvel’. Gnemiz zou zijn afgeleid van Nemez, een naam met Sloveense wortels die later werd verfriuliseerd tot Gnemiz.
En heuvelachtig is het hier zeker. De wijngaarden liggen rond het huis en de kelder en op andere plekken in de Colli Orientali.
Biologisch werken zonder ermee te pronken
De wijngaarden van Ronco del Gnemiz worden biologisch bewerkt. Synthetische bestrijdingsmiddelen en herbiciden worden niet gebruikt.
Tussen de wijnranken worden onder andere peulgewassen en kruisbloemigen ingezaaid om de bodem luchtig en rijk aan organisch materiaal te houden. Ook wordt gewerkt met lage doseringen koper en zwavel.
Bijzonder is dat het wijnhuis zijn biologische werkwijze bewust niet nadrukkelijk als verkoopargument gebruikt. De familie vindt dat een wijn in de eerste plaats moet overtuigen door zijn kwaliteit, niet door een biologisch logo op het etiket. Die instelling past mooi bij de filosofie van Christian Patat:
Goede wijn maken kan tegenwoordig bijna iedereen. Betere wijn maken zit in de aandacht voor details
En juist die details worden hier heel serieus genomen.
Minder druivenrassen, meer aandacht
Ronco del Gnemiz heeft in de loop der jaren bewust het aantal druivenrassen teruggebracht. Pinot Grigio en Ribolla Gialla verdwenen bijvoorbeeld uit de wijngaarden. Bij wit ligt de nadruk nu vooral op Sauvignon Blanc, Friulano en Chardonnay. Sommige wijnstokken zijn inmiddels meer dan zestig jaar oud.
Vooral Sauvignon Blanc is belangrijk. Het domein maakt maar liefst zes verschillende Sauvignons, afkomstig van afzonderlijke wijngaarden. Daarnaast zijn er verschillende Chardonnays en Friulano’s.
Bij rood staan vooral Cabernet Franc, Cabernet Sauvignon en Merlot aangeplant. Daarvan maakt men onder andere de klassieke Rosso del Gnemiz, een Bordeauxachtige blend.
Ponca: de bodem bepaalt de wijn
Wie Friuli zegt, zegt ponca. Dat is de lokale benaming voor de typische gelaagde bodem van mergel en zandsteen.
Maar bij Ronco del Gnemiz benadrukken ze dat ponca eigenlijk een heel algemene omschrijving is. De samenstelling kan van perceel tot perceel sterk verschillen. Op de ene plek bevat de bodem meer klei, op een andere juist veel kalk. Lager op de hellingen komen ook zandiger en slibrijkere stukken voor. En dat proef je terug.
Sommige wijngaarden liggen maar enkele tientallen meters uit elkaar en leveren toch totaal verschillende Sauvignons op. De vinificatie is vrijwel identiek, dus het verschil kan nauwelijks uit de kelder komen. Dat is precies wat Ronco del Gnemiz wil laten zien: de wijngaard moet spreken.
Zes Sauvignons, één vinificatiefilosofie
De witte druiven worden met de hand geoogst en voorzichtig geperst. De wijnen vergisten vervolgens op houten vaten. Voor Chardonnay worden jongere barriques gebruikt; Sauvignon en Friulano gaan juist in oudere vaten, zodat het hout minder nadrukkelijk aanwezig is.
Het doel is niet om Sauvignon naar vanille en toast te laten smaken. Hout wordt ingezet voor structuur en textuur, niet als smaakmaker. Juist doordat de verschillende Sauvignon-wijngaarden vrijwel hetzelfde worden behandeld, worden de verschillen tussen de percelen extra duidelijk. Zo kan een kalkrijker perceel een strakkere, nerveuzere Sauvignon opleveren, terwijl een andere wijngaard juist wat rijper, bloemiger of exotischer overkomt.
Het eenvoudige etiket bedriegt
Wie de fles van Ronco del Gnemiz voor het eerst ziet, verwacht misschien een eenvoudige, ongecompliceerde wijn. Het etiket oogt namelijk opvallend sober, met een rij groene blaadjes en knopvormen als belangrijkste blikvanger. Maar niets is minder waar. Juist dat ontwerp verwijst naar de wijnstok zelf: de verschillende vormen en stadia van de knoppen aan de rank. Een subtiele verwijzing naar de enorme aandacht die dit wijnhuis heeft voor de wijngaard. Geen uitbundige luxe-uitstraling dus, maar een bijna bescheiden etiket dat perfect past bij hun filosofie: niet de verpakking, maar wat er in de fles zit moet overtuigen.
Hoe smaakt Ronco del Gnemiz Sauvignon Blanc Sol?
Ik proefde de Sol, een van de single-vineyard Sauvignons van Ronco del Gnemiz. Het is een van de krachtigste en spannendste Sauvignon Blancs van het domein.
Verwacht geen overdreven grassigheid of een explosie van tropisch fruit. Bij Sol draait het veel meer om structuur, spanning, mineraliteit en lengte. Dit is een Sauvignon die niet meteen alles prijsgeeft, maar zich langzaam ontvouwt en bovendien prachtig kan rijpen. Terroir in zijn puurste vorm.
En hoe smaakt dat dan? In de neus vooral rijpe citrus en passiefruit, met een kruidige, pure ondertoon. Wat meteen opvalt, is de extreem zachte, bijna fluweelachtige aandronk. Daarna schakelt de wijn een tandje bij: kruidiger en pittiger, met mooie frisse zuren en aroma’s van grapefruit en vlierbloesem. En dan die afdronk: héél lang.
Eén klein aandachtspunt: met 15% alcohol is dit bepaald geen lichtvoetige Sauvignon. Toch voelt de wijn nergens zwaar, dankzij die frisse zuren en enorme spanning. Juist de combinatie van kracht, zachtheid en fraîcheur maakt Sol tot een gastronomische wijn bij uitstek.
Welke gerechten bij Sauvignon Blanc van Ronco del Gnemiz?
De Sauvignons van Ronco del Gnemiz zijn uitgesproken gastronomische wijnen. Dus liever niet gedachteloos als aperitief inschenken, maar juist aan tafel.
Denk aan coquilles, tarbot, zeebaars, kreeft en andere schaal- en schelpdieren. Ook asperges, gevogelte en gerechten met frisse kruiden of een romige saus passen uitstekend. Bij een krachtige Sauvignon als Sol mag het gerecht gerust wat body hebben.
Wij dronken de Sol bij deze risotto met krab, asperges en citroen en dat bleek een perfecte match. De romigheid van de risotto sluit prachtig aan bij de zachte aandronk en volle structuur van de wijn, terwijl citroen en asperges juist de frisse zuren, kruidigheid en grapefruittonen van de Sauvignon naar voren halen.
Ook deze orzotto met asperges en kefir-pistachedressing lijkt me een uitstekende combinatie. De frisse kefir, groene asperges en nootachtige pistache passen mooi bij de spanning en kruidigheid van de wijn.
Nog meer inspiratie? Bekijk ook mijn overzicht met de allerlekkerste aspergerecepten. Maar denk zeker niet alleen aan vis en groente. Ook Vietnamese steak met waterkers kan verrassend goed werken door de kruidige, frisse smaken. En kip piccata met courgette sluit met citroen, kappertjes en het sappige kippenvlees mooi aan bij de krachtige, frisse stijl van Sol.
Kortom: dit is een Sauvignon blanc voor gevorderen, die vraagt om eten. En juist aan tafel laat hij zien hoeveel lagen hij heeft.
Ronco del Gnemiz Sauvignon Blanc Sol is te koop via importeur Best of Wines. Best of Wines is internationaal bekend als expert op het gebied van wijnen in het hogere segment. Deze prachtige witte wijn kost : € 50,-.
Ontdek de perfecte wijn bij elk gerecht met ons GRATIS e-book!
Download 'm nu!
Ben jij ook een liefhebber van wijn en lekker eten, maar weet je niet altijd welke wijn het beste bij je gerecht past? Dan hebben wij iets speciaals voor jou! Ons gratis e-book “Welke wijn bij welk gerecht?” is jouw ultieme gids voor het vinden van de perfecte wijn-spijs combinaties.
Download 'm direct!